IMTECH en de totalitaire organisatiecultuur…..

‘De hoofdoorzaak van de surseance van IMTECH is de explosieve groei door gefinancierde overnames en het aangaan van verlieslatende projecten.’ aldus curator Louis Deterink in Nieuwsuur gisteravond. Megalomane handelingen van bestuurders waarbij financiers en toezichthouders ook een bedenkelijke rol spelen, waar zagen we dat eerder?

De historie herhaalt zich keer op keer, we lijken dan ook weinig te hebben geleerd van, bijv., de oorzaken van de financieel-economische crisis. Je vraagt je dan ook af: wie volgt?

‘Je kunt het eigenlijk zo gek niet bedenken of de vingers van het Nederlandse Imtech hebben er wel aangezeten.’ meldde Pieter Koenders, group director corporate ­communications van IMTECH in 2012. Zo’n uitspraak neigt naar wat prof. Howard S. Schwartz noemt Organizational Totalitarianism….

Dat voor IMTECH de geschiedenis zich nu letterlijk lijkt te herhalen komt naar voren in het boek ‘Anton Kröller, Leven op Krediet’ van Ariette Dekker. Kröller’s handelsonderneming W. H. Müller & Co is één van de voorgangers van IMTECH. Kröller was goed bevriend met zijn financiers en toezichthouders, zoals IMTECH dat is/was met zijn kredietverstrekkers. Lees daarvoor o.m. Boekhoudchaos bij IMTECH. Het Financieele Dagblad geeft een reconstructie van een vergadering die plaatsvond maandag 28 januari 2013 op ‘het hoofdkantoor van Royal IMTECH aan de A12 nabij Gouda’.

Ook Kröller werd geconfronteerd met fraude binnen zijn bedrijf, niet in Duitsland zoals zijn opvolgers dat is overkomen maar in Brazilië…… Hadden de vorige bestuurders van IMTECH geen kennis genomen van voorbeelden zoals VESTIA, om er maar één te noemen, dan hadden zij zich i.i.g. kunnen verdiepen in de historie van hun bedrijf.

Dat van veel bestuurders de ogen groter zijn dan de maag, daarvan zijn er hier in de afgelopen 10 jaar diverse voorbeelden voorbijgekomen. Dat het Model van Greiner een handige toepassing is als je de volgende stap in je carrière plant, is één van de meest gelezen entries. Dat psychologie een belangrijke rol speelt in het bestuurlijk handelen, ook: o.m. vanuit het gedachtengoed van Manfred Kets de Vries. Valt er daaraan met de nieuwe ervaring met IMTECH nog iets toe te voegen, een nieuw inzicht op aan te vullen? Het blijft i.i.g. leuk om dat na te gaan en jawel, ik vond Organizational Totalitarianism.

The theory I shall use to discuss organizational totalitarianism begins with the premise that, for people like my students, the idea of the organization represents an ego ideal—a symbol of the person one ought to become such that, if one were to become that person, one would again be the center of a loving world as one experienced oneself as a child. The ego ideal represents a return to narcissism (Freud, 1955, 1957; Chasseguet-Smirgel, 1985). It represents an end to the anxiety that entered our lives when we experienced ourselves as separate from our apparently all-powerful mothers.

With regard to organizations, this means that individuals redefine themselves as part of an organization, conceived of as perfect. Thus, the image of such an organization is one in which members are perfectly integrated into a collectivity which is perfectly adapted to its environment. An image of an organization serving as an ego ideal may be called an “organization ideal”. The organization ideal, thus, represents a project for the return to narcissism.”

‘Onze (IMTECH) vingers hebben overal aangezeten.’ Dat zegt niet (alleen) de Topbestuurder, het blijkt zelfs tot het mantra te behoren van de verantwoordelijke voor de Communicatie. Het organisatie ideaal: Wij zijn overal bij betrokken. Rijd je als verantwoordelijke voor de communicatie dagelijks over de snelweg, dan ontstaat al snel die indruk.

The problem with the organization ideal, like any ego ideal, is that it can never be attained. It represents a denial of our separation, finitude, vulnerability and mortality; but these remain with us by virtue of our existence as concrete individual human beings.

Given the importance of maintaining belief in the possibility of attaining the ego ideal, organizations often attempt to generate a way of preserving the illusion of the organization ideal in the face of the failure of the organization to exemplify it. The attempt to manage an organization by imposing this illusion is what I call “organizational totalitarianism.” Bron: Howard S. Schwartz in NARCISSISM PROJECT AND CORPORATE DECAY: THE CASE OF GENERAL MOTORS (NB: inderdaad: ook zij……) Je blijkt zo sterk overtuigd van het eigen gelijk dat je niet eens waarneemt wat er in je directe omgeving gebeurt. Sterker nog: je klampt je tot het laatst vast aan je organisatie ideaal.

Zie voor een voorbeeld, als je dat wil tenminste, de beelden van de tot het laatst van zijn eigen gelijk overtuigd totalitair bestuurder Nicolae Ceausescu.

Het organisatorische totalitarisme: een beleidssysteem waarbij alles ondergeschikt is aan de Visie van de organisatie en het Organisatiebeleid de gehele samenleving tot in de diepste geledingen doordringt. (NB; vrije vertaling van het begrip Totalitarisme). Dit systeem wordt uiteindelijk de cultuur: we weten niet beter en niet alleen wij weten dat niet ook niet degenen die zich binnen onze invloedssfeer bevinden zoals hier de financiers en de toezichthouders. Je zou je zelfs kunnen afvragen of cliënten bij recente aanbestedingen gegund aan IMTECH niet beter hadden kunnen weten….

Er is voor betrokkenen bij IMTECH, w.o. de medewerkers, i.i.g. nog één hoop: na de deconfiture van W. H. Müller & Co werden veel activiteiten voortgezet in succesvolle ondernemingen. Ongetwijfeld geldt dat ook voor (delen van) IMTECH, al was het maar om de NOORD – ZUID lijn af te krijgen. Het is nu alleen nog te hopen dat de totalitaire cultuur niet bestendig blijkt en dat opvolgers weten te leren van het verleden. (NB; mogelijk helpt hier KAIZEN i.c.m. Appreciative Inquiry……).

======

140815

IMTECH Maintenance was meerdere jaren een erkend ‘Investor in People’, vandaar verschijnt nu in mijn ‘andere blog’ de entry Stel dat IMTECH het Investors in People Raamwerk integraal had geïmplementeerd….. Ja stel……

‘Zonder Strategisch HRM overleven we niet.’

7 thoughts on “IMTECH en de totalitaire organisatiecultuur…..”

Koos Groenewoud 3 jaar ago

Weer een SUPER actuele blog van Willem Scheepers. Niet allen actueel, maar ook inspirerend en leerzaam. Ik moet in Willem Scheepers mijn meerdere erkennen als het gaat om de snelheid en de inhoud van zijn columns. TOP. Waar ik wel op ga kauwen is het volgende (Met dank aan Sybrand Kalkman) is het vinden van een balans tussen “Fish starts stinking at the head” en “Niet alle bestuurders en / of bankiers zijn graaiers en niet alle graaiers zijn bestuurder en / of bankier”. Het zijn mensen. Dat zijn hun medewerk(st)ers en leveranciers ook.
in alle categorieen komen mensen voor die het vertrouwen van anderen beschamen en hun eigen nest vervuilen. Maar dat zijn maar 3 tot 5 personen op de honderd. Daar ga ik zelf ook wel eens aan voorbij.

Willem Scheepers 3 jaar ago

Dank voor het compliment Koos en voor je aanvulling.

Inderdaad is het zo dat lang niet iedere mens ‘het nest bevuilt’ en da’s maar goed ook.
Het lijkt er alleen (sterk) op dat de 3 – 5 personen (van iedere 100) die je noemt zich in een zodanige positie binnen een bedrijf, de politiek, de maatschappij e.d. bevinden dat de overige 95 – 97 niet veel anders (kunnen) doen dan volgen…..
Vaak realiseert men zich pas achteraf in welke situatie dat men zich bevond c.q. waarin men (on)bewust is meegegaan.

I.d. staat ook wel bekend als ‘het gekookte kikker effect’.

Ben Verleg 3 jaar ago

We blijven hopen op leren. By the way: Heb je mijn analyse m.b.t. de besluitvorming over de Noord-Zuidlijn gelezen (dissertatie 2012)? In dit verband opnieuw interessant denk ik.

Smallie 3 jaar ago

Hey Willem!

Dank dat ik te gast mag zijn op je site! Ik leer er veel, alleen de Engelse citaten kan ik niet helemaal bevroeden. Ik werk samen met werknemers van Imtech en hoop het beste voor hen en hun gezinnen. Veel bedrijven kosten meer dan ze opleveren voor de maatschappij, hoorde ik weleens. Jeffrey Pfeffer schetste dat beeld in een gestaafde column waarin Werk op plaats zes stond qua doodsoorzaken in de V.S.
@ Fred
Ik begrijp dat je dichtbij de vloer staat en begrijp je boosheid en emotie. Maar Fred, ik citeer nu Jan Bommerez:”De meeste bedrijven gaan kapot aan de gesprekken die ze niet durven voeren”.
Willem verdient veel meer reactie en discussie met zijn columns. Maar je ziet hoe stil het blijft.
@ Koos
Hey Koos! Leuk je te ontmoeten op deze site.. Waar doel je precies op op met je drie tot vijf procent?
Citeer je Kets de Vries die spreekt dat psychopathie vijf keer vaker voorkomt in de top van het bedrijfsleven. Of spreek je over Engagement; Gallup laat heel wat schokkender cijfers zien. Laten we de Talking Stick (Covey) oppakken!!
Willem, nogmaals bedankt voor dit podium….
.

Willem Scheepers 3 jaar ago

Dank, opnieuw, voor de reacties. Zo houden we de dialoog levendig.

@Ben; idd. je dissertatie is hiervoor (ook) lezenswaardig. Daarom de link naar die dissertatie: Zingeving bij de Noord-Zuidlijn.

@Smallie; graag gedaan en mooie aanvulling die je doet. V.w.b. Engelstalige stukken, excuses maar d.i. m.n. om ‘de vaart er in te houden’. Hoewel je een andere indruk zou kunnen krijgen is bloggen ook ‘maar’ een (pro deo) nevenactiviteit van me. 😉

Stel dat IMTECH het Investors in People Raamwerk integraal had geimplementeerd….. | Willem E.A.J. Scheepers MBA, Author, Tutor, IiP Registered Specialist & Edut®ainer @ VirtualBusinessConsultant.eu 3 jaar ago

[…] niet meer geaccrediteerd als IiP-er. Op hoger niveau had men blijkbaar andere plannen zoals, wat curator Louis Deterink eerder deze week […]

Willem Mastenbroek 3 jaar ago

Hoi Willem

Wanbeleid, narcisme, grootheidswaanzin. Je slaat de spijker op de kop.

Was het bedrijf te redden geweest met het Investors in People Raamwerk?
Ik denk niet dat de top daarvoor open had gestaan. In hun eigen beleving was men met veel belangrijker zaken bezig.

Men had niet geweten wat Investors in People is en men had zich er ook niet in verdiept. In zo’n organisatie is bestuurlijke wijsheid ver te zoeken. Men heeft in de top geen enkele interesse in moderne vormen van organiseren en managen. ‘First things first’ nietwaar! Poen & Prestige dus.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *